Werk in Uitvoering

Sneeuwval en iets zinnigs

8 januari 2026

Sinds ik verhuisd ben, lijkt er iets losgeslagen te zijn. Amerika viel Venezuela binnen, Groenland is de volgende op het annexatielijstje van de man die Amerika dus op deze manier groot wil maken. En dan die sneeuw, alle dagen, en de kou. Zijn het de kloppende en bonkende leidingen die door alle vertrekken bovenlangs het plafond van het appartement lopen, de winterse buien, de niet werkende verwarming dat ik steeds aan Sylvia Plath moet denken?

Dat ik me opeens kan voorstellen hoe een koude keuken, klam beddengoed, snotterende kinderen op je gemoed werken. Dat je roept, geef me nog een deken, maar er niemand is om je die aan te reiken. Hoe Plath zich gevoeld moet hebben. Al raakt de kou (-4) van nu bij lange na niet aan de kou (-20) waarin zij was terechtgekomen. Een periode die als de Big Freeze (1962-1963) de geschiedenis inging.

Op 4 februari 1963 schreef Plath aan haar moeder in Amerika, ‘I shall simple have to fight it out on my own over here… The children need me most right now, and so I shall try to go on for the next few years writing mornings, being with them afternoons and seeing friends or studying and reading evenings.’ Zeven dagen later beëindigt ze haar leven nadat ze eerst haar kinderen in hun bedjes de tot de verbeelding sprekende beker warme melk bracht, ze een extra trui aantrok. Haar roman The bell jar was net gepubliceerd. Maar er was zoveel meer.

Dat ik nogal wat kwijtraak deze dagen. Eerst mijn polshorloge. Juist nu er veel te lopen was met dozen en huisraad kon ik mijn stappen niet bijhouden. Er was wel meer dat ik niet bij kon houden. Hoe een verhuizing van overzichtelijk naar chaos verwerd. Ik had het niet in de gaten. Er raakte een zak met kleding kwijt. Ik vreesde dat deze bij de kringloop was terecht gekomen. Ook was mijn bril onvindbaar. Achtergelaten bij oudste zoon waar ik even binnenwipte omdat dat nu kan. Hij zei nog, je moet wel je hoofd erbij houden hoor. Toen werd mijn fiets gestolen. Ik was met de oudste en jongste dochter aan het het lunchen in de stad (ook omdat dat nu kan). Ik stalde de fiets bij het café, later was ie weg. Ik dacht, hoe vertel ik het mijn zus? Het was haar fiets.

Wie zei toch, wie wat verliest raakt zichzelf kwijt (of was ik dit zelf)?

Waar ik ook steeds aan denken moest. Aan een van de oudste en belangrijkste dichters van Nederland (in De prullenmand heeft veel plezier aan mij is een interview met hem opgenomen). Deze dichter was vorig zomer uitgenodigd voor een optreden bij Poetry International. Hij zat naast me tijdens een gedichtenavond in de kelder van filmtheater Luxor in Zutphen. Hij vertelde hoe hij zich verheugd had in Rotterdam dichters te ontmoeten die hij jaren niet gesproken had. Zijn stemgeluid, gonzend, vol, mooi articulerend, verborg vooralsnog het drama van de ouderdom. Toen vertelde hij dat hij het benauwd kreeg. Omwille van de reis. Dus cancelde hij zijn komst. Ter plekke zag ik me als zijn chauffeur die hem door het hele land naar optredens zou rijden. Me voedend met snufjes poëtische rijkdom die onderweg uit onze kleine gesprekjes zouden opstijgen. Als ik maar een rijbewijs had gehad.

In het interview in De prullenmand, laat de dichter aan het eind van het gesprek aan Thomas Heerma van Voss weten dat hij het spannend vond geïnterviewd te worden, 'ik weet niet of ik iets zinnigs heb gezegd.'

En dan: hoe ik dingen die gedaan moeten worden kan vereenvoudigen zonder zicht te hebben op de uitvoering daarvan. De man heeft daar wel eens last van. Kom maar eens kijken zegt hij dan. Alsof ik niet weet hoeveel werk er steekt in een huis opleveren, het verwijderen van ons leven daar. Als ik eerlijk ben, weet ik dat ook niet.

Een dag later zit ik dan toch in het raamkozijn van het huis dat ons huis niet meer is. Ik ben er om de voetstappen van degenen die het grove werk doen te verwijderen. Het schoonvegen van het aanrecht, plamuurresten, het uitspoelen van verfkwasten die in de gootsteen zijn achtergelaten. Kom maar, ik doe het wel. En dan koffie zetten. En oh, broodjes halen bij de Aldi. Daar ga ik, stevig stappend door sneeuw over een krakende ondergrond. Laat mij maar doen. En ook, ‘I shall simple have to fight it out’. Alles om dichter bij de kern van het leven te komen.

 

crossmenuchevron-down linkedin facebook pinterest youtube rss twitter instagram facebook-blank rss-blank linkedin-blank pinterest youtube twitter instagram