Ik luisterde naar ‘My head on your pillow’ van P.J. Harvey. Een nummer van de Joan Didion speellijst op Spotify (zoek dat op!). Nummers van onder meer Joni Mitchell, Janis Joplin en Nico (van The Velvet Underground), met haar ‘groundgy’ stemgeluid. De Duitse zangeres leefde even met Jim Morrison, was muze van Andy Warhol, verongelukte op negenenveertig jarige leeftijd met een fiets tijdens een verblijf (met haar zoontje) op Ibiza. Er is een film uit 2017 over haar laatste levensjaar, Nico, 1988, van Susanna Nicchiarelli (die wil ik zien). Wat ik zag was The Center will not Hold, over Joan Didion. Joan Didion, tien letters, vijf lettergrepen, schreef essays die lezen als een roman. Het zingt in mij ‘Joan Didion, Doan Jidion, Joan Di-di-dion’, als betrof het een liefde.

December 2003 overleed haar man, John Dunne, ze schreef erover in Het jaar van magisch denken. Dat er na het overlijden van haar levenspartner  er een focus naar het punt van ontbreken ontstaat. Ze noemt het ‘de draaikolk’, waarin ze steeds verdwijnt en uitkomt bij het moment toen hij nog leefde. John weer terug in zijn stoel bij de open haard op die decemberavond in 2003 terwijl zij in de keuken iets te eten klaarmaakt. Ze waren net terug uit het Beth Israel Hospital waar hun dochter Quintana in coma lag. Bij thuiskomst stak zij de haard aan, hij ging er in zijn stoel bij zitten. Ze zette het eten op tafel, onderwijl praatten ze met elkaar. Ze stak kaarsen aan, mengde sla, en dan, ‘John was aan het praten en toen niet meer.’ Hij valt voorover op tafel, zij denkt dat hij een grapje maakt, zegt ‘Niet doen’, sjort aan hem, belt dan een ambulance.

In de documentaire is Didion een broze vrouw die aan Parkinson lijdt. Ook een romanticus. Ze vertelt dat ze eens John Wayne in de film A love Song tegen zijn tegenspeelster hoorde zeggen: ‘Ik bouw je een huis in de bocht bij de rivier waar de populieren (Were the Cotton grows) groeien.’ dat ze vanaf toen hoopte dat iemand zoiets tegen haar zou zeggen. Dat werd John Dunne.

Na zijn dood vindt ze een notitie van hem over hun trouwdag. ‘Terwijl we naar het altaar liepen, hielden we elkaar voor dat we er de volgende week weer mee konden ophouden en niet hoefden te wachten tot de dood ons scheidde.' Ze bleken onafscheidelijk.

Iemand zegt, terwijl een arts aan Didion officieel de dood van John meedeelt, ‘Ze is nogal een koelbloedig type.’ Ze heeft het gehoord, maar lijkt daar niet mee te zitten.

Klein en breekbaar op de rand van haar bed gezeten, zegt ze, ‘Ik weet niet wat verliefd worden is, dat maakt geen deel uit van mijn leven. Ik weet nog wel, toen ik John ontmoette, dat ik wilde dat dit nooit ophield.’ Ze zegt dat ze niet gelukkig waren. ‘Hij had een driftig humeur, werd driftig om alles.’ Daarbij wapperde ze met haar door Parkinson onwillige hand. Dat ze kon leven met iemand zoals John, dat was meer dan een liefdesverklaring.
Op een decemberavond in 2021 overleed Joan Didion in Manhattan, twee dagen voor kerst, ze werd zevenentachtig jaar. Haar boeken zijn door de jaren heen een terugkerend punt. Het lezen daarvan.