De boeken die in 2025 gelezen werden (at least 80) en niet in het schriftje voor gelezen boeken werden bijgeschreven, wilden alsnog een lijstje worden. Dus pluis ik mijn dagboek erop na, scrol door de columns die voor Literair Nederland werden geschreven. En dan die wonderlijke leesclub 224 p., waar we twee boeken per keer bespraken, tot we naar het (heimelijk gewenste) een boek gingen, en nu, om onduidelijke motieven er weer twee lezen. Het heeft te maken met gretigheid. Dan de boeken die ik ongezien (niet over schreef) gelezen heb, en de boeken die ik ter ter voorbereiding voor een interview las. Niet te vergeten de poëziebundels die naar behoefte gelezen werden. En kijk daar ontstaan de categorieën: interviews; leesclub; columns; lezen om het lezen; poëzie.

Interviews (12)
Obe Alkema / Bewogen selfies
Obelisque

Vonne van der meer / Aan haar lippen
                                        Spookliefde
                                        take 7
                                        Ik verbind u door
                                       De vrouw met de sleutel

Paul Demets / De bijendans
                            De hazenklager
                            De schaamsoort

Gregor Verwijmeren / De Alpenfederatie
De vorm van geluid
(interview verschijnt binnenkort)     

Leesclub 224 p. (12):
Rachel Kushner / Creation Lake
Maeve Brennan / De twaaljarie bruiloft
Katrhyn Scanlan / Vier de teugels
Ghassan Kanafani / Mannen in de zon
Charlotte van Den Broeck / Waagstukken
Levi Jacobs / Wie ik ben 
Tezer Özlü / De kille nachten van de jeugd
Felicia Viti / Het verticale meisje
Gregor Verwijmeren / De Alpenfederatie
John Fosse / Een schitterend wit
Ocean Vuong / De keizer van Gladness
Jenny Erpenbeck / Heden en verleden

Columns / recensies (23):
Pirkko Sousia / Het kleinste gemene veelvoud
Frida Vogels / In den vreemde
Heidi Koren / Dat zijn wij zelf
Parelduiker
Bertolt Brecht / Gesprekken tussen vluchtelingen
Margaret Laurence / De stenen engel
De Revisor #45 HET ZELFPORTRET    
Mariska Kleinhoonte van Os / Tussen de mazen
Marijke Schermer / In het oog
Thomas Heerma van Voss / Het archief
Beate Helly Maria / De Wittenbergtape
Brigitte Ars / Het wilde vrouwenpad
Menno Hartman / De wereld in 48 stukken
Mariet Meester / Een vrij leven
Lara Taveirne / Wolf  
Marja Pruis / Huiswerk
Deus Ex Machina nr. 192
Andrea Bajani /Het jublileum
Michiel van Diggelen / Ab Visser, Biografie
Twan Vet / Troostpogingen
Gerrie Hondius / Ik ontmoette een man
Rebecca Solnit / Herinneringen aan mijn onzichtbaarheid
Erri De Luca / Onmogelijk

En dan, de verhalen van Raymond Carver, sprakeloos wordt ik daarvan. En Jo Komkommers De terugkeer van de charlatan, over vervlogen dagen. Een boek waarin ik, in welke stemming ik ook verkeerde, wilde verder lezen (en er zo weer in kan beginnen). Het werkt troostend, ook als ik niet getroost hoef te worden. Wat dat is. Het onverbloemd schrijven over het verlangen naar roem. Denken aan dingen en mensen tegen het vergeten in. Ook Jo Kommer toont zich een liefdevol schrijver met een zweem van weemoed. Daar moet nog iets mee. En Ota Pavel, die wonderlijke schrijver van kleine drieluikjes, de vader, de zoons en de moeder. Hoe die in elkaar schuiven. Het gemarchandeer van de vader op weg naar succes, de zoon die het aanschouwt, de moeder die er commentaar op levert. En dan het mislukken van alles. Prachtig boek! Kees Verheuls Rusland begint bij de IJssel, ook al zo herlezingswaardig. En het mooie boek met een verzameling columns van Eric de Rooij, Uit tallozen, jij, alleen die titel al. Over de boeken die de auteur gevormd hebben, een leidraad op zijn levenspad vormden. Openhartig op een manier die de schrijver voor je inneemt.

Lezen (25):
Adinda Akkermans & Roos Menkhorst /  Bibeb, Biechtmoeder van Nederland
Jan Brokken / De weemoed van de reiziger
Maurits de Bruin / Man maakt stuk
Melanie Reumers /De wereld een lichaam
Erik Hartevelt / Pooltochten dromen
Raymond Carver / Een kleine weldaad, alle verhalen
Tove Ditlevsen / de biografie (Jens Andersen)
Iris Murdoch / Het Italiaanse meisje
Marieke Groen / Het verhaal van mijn schaarste
Thomas Heerma van Voss / De prullenmand heeft veel plezier aan mij
Josephine Johnson / Binnen eiland
Lieve Joris / Terug naar Neerpelt
Hildeke
Jo Komkommer / De terugkeer van de Charlatan
Joan Didion / Notities voor John
Edouard Louis / De ondergang
Katherine Mansfield / Puur geluk
Ota Pavel / Hoe een reebok ons leven redde
Marja Pruis / Oplossingen
Astrid H. Roemer / Liefde in tijden van gebrek
Eric de Rooij / Uit tallozen, jij 
Karin Smirnoff / Mijn moeder
Kees Verheul / Rusland begint bij de IJssel
Joke de Wolf / Het moedermodel
William Trevor / Het verhaal van Lucy Gault

Poëziebundels (9):
Wim Brands / 's Middags zwem ik in de Noordzee
Seamus Heaney / Vereffeningen
Les Murray / De slabonenpreek
Eva Meijer / Variaties op aanwezigheid
Mary Oliver / A Thousand Mornings
Sylvia Plath / Ariël
Vrouwkje Tuinman / Wat ik met de sleutel moet
Peter Verhelst / Zing zing
Jos Verstegen / Zijn overhemden op jouw huid